Pee Mod – Pee Mengการฟ้อนผีมด – ผีเม็ง


  <!--:en-->Pee Mod – Pee Meng<!--:--><!--:th-->การฟ้อนผีมด – ผีเม็ง<!--:--> Pee Mod – Pee Meng is a kind of dancing that is organized for sacrificing dead predecessors in the family. This kind of dancing is an ancient tradition that often held by each family for 2 or 3 anniversary. Pee Mod – Pee Meng, from the saying of old people, Pee Mod is like the ant that watches over the houses. Therefore, when a family holds Pee Mod ceremony, ant’s nest would be on sale by neighbor. The houses nearby would buy and keep it in their house. Pee Mod – Pee Meng traditional is generally seen in the suburb in Northern Thailand especially in Chiangmai, Lamphum, Lampang but hardly seen in other provinces.การฟ้อนผีมดผีเม็งคือการรำเพื่อสังเวยต่อผีบรรพบุรุษที่อยู่ในตระกูลหรือ เครือญาติเดียวกัน นับว่าเป็นประเพณีเก่าแก่ มักจะฟ้อนกันระหว่างเดือน เมษายน – พฤษภาคม โดยแต่ละตระกูลจะกำหนดจัดเมื่อครบรอบ 2 หรือ 3 ปี ความหมายของคำว่าผีมด – ผีเม็ง จากการเล่าขานของผู้เฒ่าผู้แก่ ผีมด หมายถึง ผีของมดที่ชอบอยู่ตามบ้านเรือน คอยเฝ้ารักษาให้บ้านเรือนอยู่เป็นปกติสุข มีความอบอุ่นใจเหมือนกับบ้านเมืองที่มีผีเสื้อบ้านผีเสื้อเมืองคอยปกปัก รักษาอยู่ ดังนั้นในสมัยก่อน ถ้าตระกูลไหนมีการทำพิธีฟ้อนผีมด ชาวบ้านละแวกนั้นก็จะนำรังมดมาขาย บ้านที่อยู่ใกล้เคียงก็จะซื้อ นำมาไว้ในบ้านของตน ประเพณีฟ้อนผีมด – ผีเม็งมักพบเห็นทางภาคเหนือโดยเฉพาะเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง ส่วนจังหวัดอื่นในภาคเหนือไม่ค่อยจะปรากฏ ปัจจุบันนี้ได้เลือนหายไปมากแล้ว ยังมีปฏิบัติกันบ้างในชนบทเท่านั้น
Pee Meng is believed that it is a tradition influenced from Mon because the way of dressed when communicate with spirit looks like Mon people. Mon people are called “Meng” by people in the north. Therefore, the real meaning of Pee Mod – Pee Meng is that the dancing tribute or a votive offering to the ancestral spirits. It is believed that the spirits would be together at ghost hall. So, this tradition is called Pee Mod-Pee Meng. For Pee Mod ceremony, the host would build the tent roof inside the court yard and prepare the offering foods on the shelf which are pig’s head, boiled chicken, liqueur, dessert, glutinous rice with coconut, banana cane, popped rice, flower, incense and candle. There is also a clothesline or a cloth tray for offering to the medium. For the Pee Meng dancing, the white silk hanging down and lay down on the floor at the center of the marquee so that the dancers can hang on.ส่วนผีเม็งนั้น สันนิษฐานว่าเป็นประเพณีมาจากมอญ เพราะสังเกตได้จากการแต่งกายในเวลาเข้าทรงจะเป็นแบบการแต่งตัวของพวกมอญ โบราณ พวกมอญนี้เองที่คนไทยภาคเหนือหรือล้านนาเรียกว่า “เม็ง” ดังนั้นการฟ้อนผีมด – ผีเม็ง ความหมายที่แท้จริงนั้นก็คือ การฟ้อนรำเพื่อเป็นการสังเวยหรือแก้บนผีบรรพบุรุษซึ่งอาจจะเป็นผีปู่ย่าตา ยายหรือบิดา มารดาที่ล่วงลับไปแล้ว เพราะถือกันว่า เมื่อพวกญาติพี่น้องตายไปแล้วดวงวิญญาณจะมารวมกันอยู่ที่หอผี จึงมักเรียกรวมกันไปว่า ฟ้อนผีมด – ผีเม็ง แต่ถ้าเป็นผีเม็ง เจ้าภาพจะสร้างหลังคาประจำพิธีเป็นรูปกระโจมภายในลานบ้าน และมีเครื่องเซ่นสังเวยต่าง ๆ เช่น หัวหมู ไก่ต้ม เหล้า ขนม ข้าวต้มมะพร้าว กล้วย อ้อย ข้าวตอกดอกไม้ ธูป เทียนใส่ภาชนะไว้บนหิ้งหรือแท่นที่ยกขึ้นสูงจากพื้นดินประมาณ 1 เมตร มีราวสำหรับพาดผ้าหรือใช้พานใส่ผ้า สำหรับถวายให้เจ้าผู้เข้าทรง โดยมีผ้าโสร่ง ผ้าคล้องบ่า ผ้าโพกศีรษะสีต่างๆ ไว้สำหรับผู้ประทับทรงทั้งชายหญิง ถ้าเป็นการฟ้อนผีเม็ง ตรงกลางปะรำจะมีผ้าขาวห้อยเอาไว้ปล่อยให้ยาวลาดพื้นปะรำ เพื่อให้ผู้ที่จะฟ้อนใช้มือจับโหน แล้วฟุบหน้าเพื่อผ้าจะได้แกว่งหมุนไปมา
Pee Mod-Pee Meng dancing ceremony is not only the way to present gratitude to the ancestors who have passed away but it also create the unity and familiarity of the people in the village. Although this ceremony is hardly seen, it is one of the valuable traditions that must be conserved. References ประเพณีการฟ้อนผีมด – ผีเม็ง นอกจากจะเป็นประเพณีที่แสดงถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ยังช่วยสร้างความสามัคคีและความคุ้นเคยกันของคนในหมู่บ้าน แม้ปัจจุบันประเพณีดังกล่าวนี้จะสามารถพบเห็นได้ยาก แต่ก็เป็นอีกหนึ่งประเพณีที่มีคุณค่า ควรแก่การรักษาไว้ ข้อมูลอ้างอิง

Pee Mod – Pee Mengการฟ้อนผีมด – ผีเม็ง


Filled under: Chiangmai


CONTACT THAIIS


THAI INTERACTIVE STUDIO COMPANY LIMITED E-mail: info(a)thaiis.co.th Web: thaiis.com Cell: +66 8 5040 0555
Post Address THAI INTERACTIVE STUDIO COMPANY LIMITED 239 CMU Art Museum, Nimmanhaeminda Road, Suthep, Muang, Chiang Mai 50200 THAILAND
THAIIS ON GOOGLE+
THAIIS ON FACEBOOK